Hedef Site: www.vefahukukdanismanlik.com
Yayın Tarihi: 05.08.2026
Meta Açıklama: Trafik kazasında araç değer kaybı tazminatı kimden, hangi sürede istenir? KTK m. 90 ve 97, Yargıtay kriterleri, sigortaya başvuru ve tahkim süreci bu yazıda.
Odak Anahtar Kelime: araç değer kaybı tazminatı
Yardımcı Anahtar Kelimeler: trafik kazası değer kaybı, değer kaybı başvurusu, zorunlu trafik sigortası, Sigorta Tahkim Komisyonu, KTK madde 97, değer kaybı zamanaşımı
URL / Slug: arac-deger-kaybi-tazminati
Trafik kazasında hasar gören araçta oluşan değer kaybı, kural olarak kazada kusurlu olan tarafın zorunlu trafik sigortacısından ve kusurlu araç ilgililerinden talep edilebilen gerçek bir zarar kalemidir. Talep için önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir; başvuru on beş gün içinde karşılanmazsa dava açma veya Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurma yolu açılır (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 97).
Bu yazıda, araç değer kaybının ne olduğu, kimden ve nasıl talep edileceği, hesaplama yöntemi, zamanaşımı süreleri ile başvuru ve uyuşmazlık çözüm yolları; güncel mevzuat, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararları ile akademik çalışmalar ışığında ele alınmaktadır.
Araç Değer Kaybı Nedir, Neden Ortaya Çıkar?
Kazaya karışan bir araç tam ve kusursuz biçimde onarılsa dahi, hasar kaydı nedeniyle ikinci el piyasasında kazadan önceki fiyatına alıcı bulamaz. Aracın kaza öncesindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile onarım sonrasındaki ikinci el piyasa değeri arasındaki bu olumsuz fark, araç değer kaybıdır. Yargıtay da değer kaybının bu iki değer arasındaki fark esas alınarak belirlenmesi gerektiğini istikrarlı biçimde kabul etmektedir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2016/13512, K. 2017/6174, 31.05.2017).
Değer kaybı, onarım (hasar) bedelinden bağımsız bir zarar kalemidir. Nitekim Yargıtay, hasar bedeline ilişkin dava ile değer kaybına ilişkin davanın konularının farklı olduğunu belirtmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2014/21322, K. 2014/17939, 08.12.2014).
Değer Kaybı Tazminatı Kimden Talep Edilebilir?
Değer kaybı, haksız fiil hükümleri çerçevesinde kazada kusurlu olan sürücü ve araç işleteninden (2918 sayılı Kanun m. 85; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 vd.) ve kusurlu aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortacısından poliçe limiti dâhilinde talep edilebilir.
Kusur oranı belirleyicidir: Zarar gören, karşı tarafın kusuru oranında tazminat alabilir; kendi kusuru oranında ise indirim uygulanır. Kazanın oluşumunda tamamen kusurlu olan aracın maliki, karşı taraftan değer kaybı talep edemez. Kendi aracındaki değer kaybının kendi trafik sigortasından istenmesi de mümkün değildir; zira zorunlu trafik sigortası, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına alır.
Sigorta Şirketine Başvuru Zorunlu mu?
2918 sayılı Kanunun 97 nci maddesine göre, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki talepleri için dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşu başvuruyu on beş gün içinde yazılı olarak cevaplamaz veya verilen cevap talebi karşılamazsa, zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir.
Başvuruya kaza tespit tutanağı, araç ruhsatı, hasar ve onarım belgeleri ile fotoğraflar gibi zararı ortaya koyan belgelerin eklenmesi, sürecin sağlıklı ilerlemesi bakımından önemlidir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin güncel kararlarında da değer kaybı taleplerinde ön başvuru şartının yerine getirilip getirilmediği ve talep miktarının ıslahla artırılması gibi usul konularının sıkça tartışıldığı görülmektedir (örn. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2024/11572, K. 2026/1408, 11.02.2026).
Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?
Geçmişte değer kaybı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekindeki matematiksel formüle göre hesaplanmaktaydı. Ancak Anayasa Mahkemesi, 2918 sayılı Kanunun 90 ıncı maddesindeki tazminatın “genel şartlara” tabi olacağına ilişkin ibareleri iptal etmiş (AYM, E. 2019/40, K. 2020/40, 17.07.2020); 7327 sayılı Kanunla yeniden getirilen benzer düzenleme de Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir (AYM, E. 2021/82, K. 2022/167, 29.12.2022).
Bu iptaller sonrasında hesaplama, Türk Borçlar Kanununun haksız fiil hükümlerine ve gerçek zarar ilkesine göre yapılmakta; Yargıtayın benimsediği piyasa rayiç farkı ölçütü esas alınmaktadır. Hükme esas alınacak bilirkişi raporunun bu ölçüte uygun, gerekçeli ve denetime elverişli olması aranmaktadır. Güncel bir akademik çalışmada da formüle dayalı hesaplama döneminin sona erdiği, 05.11.2025 tarihli ve 2025/25 sayılı SEDDK Genelgesi ile piyasa analizine dayalı yönteme geçildiği ve değer kaybı kavramının yasal bir tanıma kavuşturulması gerektiği ifade edilmektedir (Erdoğan, 2026; YÖK Tez No. 993336).
Değer Kaybı Talebi Hangi Sürede İleri Sürülmelidir?
2918 sayılı Kanunun 109 uncu maddesine göre, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Eylem aynı zamanda cezayı gerektiriyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, bu uzamış süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Tazminat yükümlüsüne karşı kesilen zamanaşımı, sigortacıya karşı da kesilmiş sayılır.
Dava mı, Sigorta Tahkim Komisyonu mu?
Sigorta şirketine yapılan başvurunun sonuçsuz kalması hâlinde zarar gören, genel mahkemelerde tazminat davası açabileceği gibi, sigortacının Sigorta Tahkim Komisyonuna üye olması kaydıyla tahkim yoluna da gidebilir. Tahkim yolu uygulamada görece hızlı sonuç alınabilen bir seçenek olarak öne çıkmakta; mahkeme yolu ise özellikle sigorta limitini aşan zararlar ve sigorta dışı sorumlulara yöneltilecek talepler bakımından gündeme gelmektedir. Hangi yolun somut olaya uygun olduğu; kusur durumu, zarar kalemleri ve taraflara göre değişebilmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Kazada tamamen kusurlu olan taraf değer kaybı isteyebilir mi?
Hayır. Değer kaybı, karşı tarafın kusuru oranında talep edilebilir; kazanın oluşumunda tamamen kusurlu olan taraf karşı taraftan ve onun sigortacısından değer kaybı talep edemez. Kendi aracındaki zarar, ancak varsa kasko poliçesinin kapsamına göre değerlendirilebilir.
Aracın yaşı veya kilometresi değer kaybı talebine engel mi?
Genel Şartlardaki formül ve sınırlamalara ilişkin düzenlemelerin dayanağını oluşturan kanun hükümlerinin Anayasa Mahkemesince iptali sonrasında, değer kaybı her somut olayda gerçek zarar ilkesine göre araştırılmaktadır. Aracın yaşı, kilometresi ve hasar geçmişi, talebin ön koşulu değil, bilirkişi incelemesinde piyasa değerini etkileyen unsurlar olarak dikkate alınır.
Değer kaybı başvurusu için hangi belgeler gerekir?
Uygulamada kaza tespit tutanağı veya tutanak yerine geçen belgeler, araç ruhsatı, hasar fotoğrafları, onarım ve ekspertiz kayıtları ile başvuru sahibinin iletişim ve hesap bilgileri istenmektedir. Eksik belge, sürecin uzamasına yol açabilmektedir.
Sigorta şirketi 15 gün içinde ödeme yapmazsa ne olur?
Başvurunun on beş gün içinde cevaplanmaması veya verilen cevabın talebi karşılamaması hâlinde zarar gören, dava açabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir (KTK m. 97). Temerrüt hâlinde işleyecek faizin türü ve başlangıcı, somut olayın ve tarafların niteliğine göre değerlendirilmektedir.
Değer kaybı ile onarım bedeli ve araç mahrumiyeti aynı şey midir?
Hayır. Onarım bedeli araçtaki maddi hasarın giderilmesine, değer kaybı ise onarım sonrasında dahi devam eden piyasa değeri düşüşüne ilişkindir. Aracın kullanılamamasından doğan ikame araç veya kazanç kaybı talepleri ise ayrı zarar kalemleri olup tabi oldukları teminat ve koşullar farklıdır.
Sorumluluk Reddi
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebilir. Somut uyuşmazlığınız bakımından hak kaybına uğramamak için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.
İletişim
Araç değer kaybı ve trafik kazalarından doğan tazminat süreçlerine ilişkin sorularınız için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
